@Pinelopi Gerasimou
Μπαίνω στον παλιό κινηματογράφο "Αλφαβίλ" αποσυντονισμένη. Λωρίδες από πολύχρωμες κορδέλες κρεμασμένες από το ταβάνι του φουαγιέ δείχνουν το δρόμο προς τη σκοτεινή αίθουσα που ξανανοίγει για δυο βραδιές (15 και 16 Δεκεμβρίου) μετά από 17 χρόνια προβάλλοντας έργα κινούμενης εικόνας εμπνευσμένα από όνειρα στο πλαίσιο της έκθεσης "everynight" σε επιμέλεια του Πάνου Φουρτουλάκη. Σε μια σταματημένη στο χρόνο βιτρίνα τεύχη του αθηνοράματος της δεκαετίας του ‘90 καλωσόριζαν τους τότε σινεφίλ: "1990 συντονιστείτε!" σε πρωτοχρονιάτικη διάθεση, "Ώρες αγωνίας" με τον Μίκι Ρουρκ. Δίπλα τους τα προγράμματα του ιστορικού φεστιβάλ "Ταινιόραμα" που οργάνωνε ο Αντώνης Στεργιάκης τη δεκαετία του ‘90. Ο άνθρωπος που άνοιξε το 1986 το "Αλφαβίλ", τον πλέον σινεφίλ τότε κινηματογράφο της πόλης στην οδό Μαυρομιχάλη.
Ένας "χάρτης" μαγαζιών που πουλάνε κορδέλες στην Αθήνα και δεν έχουν κλείσει ακόμη και τα οποία προμήθευσαν την πρώτη ύλη για την εγκατάσταση της Χρυσάνθης Κουμιανάκη ενώνει το χθες με το σήμερα. "Θέσεις αίθουσας 300" αναγράφει η παλιά ταμπέλα δίπλα στο γκρι τηλέφωνο με το καντράν. "Για να διεκδικήσεις έναν καλύτερο κόσμο πρέπει πρώτα να τον φανταστείς" είχε γράψει πριν χρόνια στον απέναντι τοίχο ο εικαστικός Μάνθος Σαντοριναίος, στον οποίο ανήκει το ακίνητο του κινηματογράφου, στο πλαίσιο μιας παλιότερης έκθεσης εμπνευσμένης από την ταινία του Γκοντάρ που έδωσε το όνομα στο σινεμά.
Ο Σαντοριναίος στα τέλη των ‘80s - αρχές ‘90s ήταν από τους πρώτους που ασχολήθηκαν ενεργά με τα νέα, τότε, μέσα ή πολυμέσα και τον ψηφιακό πολιτισμό, λέξεις που σήμερα ακούγονται, συνειδητοποιώ γράφοντάς τες, βγαλμένες από το χρονοντούλαπο. Υπήρξε ιδρυτής του Τμήματος Τέχνης και Τεχνολογίας στο Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Ιλεάνα Τούντα το 1987, του Κέντρου για τον Ψηφιακό Πολιτισμό Φούρνος το 1992, του φεστιβάλ Mediaterra το 1998 και του Εργαστηρίου πολυμέσων της ΑΣΚΤ το 2000. Έχει ενδιαφέρον που ο χώρος ενεργοποιείται στο πλαίσιο ενός πρότζεκτ που είχε ξεκινήσει πέρυσι τέτοια εποχή θέλοντας να δώσει έμφαση στην καλλιτεχνική πρακτική στο πεδίο της κινούμενης εικόνας – "ενός μέσου που τα τελευταία χρόνια έχει υποεκπροσωπηθεί στην ελληνική εικαστική σκηνή".
Στην αίθουσα επικρατεί σινεφίλ σιγή, "σσσ" ψιθυρίζει μια θεάτρια στη φίλη της μπαίνοντας. Δεν είναι το μοναδικό που κάνει τα έργα να προσλαμβάνονται διαφορετικά απ’ ότι αν προβάλλονταν σε έναν χώρο τέχνης. Για να δεις και τα 16 έργα, που προβάλλονται σε λούπα χωρίς να αναγράφονται σε όλα οι τίτλοι τέλους ή το όνομα του δημιουργού, θέλεις περίπου μια ώρα. Αυτή η συνθήκη θέασης διακόπτεται μόνο ίσως από το να ρίχνεις κλεφτές ματιές στους τοίχους της αίθουσας, όπου παραμένουν αποτυπωμένα σε ρετρό αναπαραστάσεις τα ίχνη εμβληματικών ταινιών και πρωταγωνιστών. Μια συνθήκη που εμένα προσωπικά με έκανε να δώσω χρόνο και σε έργα που εκ πρώτης όψεως δεν με ενδιέφεραν και τόσο, και που στη συγκεκριμένη επιμελητική πρόταση λειτούργησαν διαφορετικά σε αντιπαραβολή με τα υπόλοιπα και με το ευρύτερο πλαίσιο.
Η επιλογή του Φουρτουλάκη να παρουσιαστούν χωρίς τίτλους (ακόμη και το πρόγραμμα των έργων ήταν κολλημένο δίπλα στο μπαρ, με τρόπο που έμοιαζε να μην αποτελεί προτεραιότητα η διάχυσή του) σε κάνει να βγαίνεις αποπροσανατολισμένη, αλλά με διαφορετικό τρόπο απ’ ότι όταν μπαίνεις. Κάπως όπως μετά από ένα όνειρο, όταν προσπαθείς να ανακαλέσεις στιγμές που σου έμειναν και να τις εντάξεις σε κάτι που να βγάζει νόημα, να ξεκαθαρίσεις ποιος έκανε τι, να κολλήσεις τα κομμάτια του παζλ.
Σε μια τέτοια προσπάθεια ρωτάω τον επιμελητή για ένα έργο όπου μια γυναίκα ανατρέχει σε παιδικές μνήμες, μοιάζει να αποκηρύσσει τον πατέρα της, μιλά για το όχι τόσο αθώα παιδικά χρόνια της δικής της ψυχροπολεμικής ηλικίας, κόβεται απότομα, δεν αποκαλύπτει πολλά αλλά έχει ήδη επιδράσει μέσα σου. Μαθαίνω ότι πρόκειται για ένα νέο έργο της 74χρονης πρωτοπόρου Αμερικανίδας κινηματογραφίστριας και εικαστικού Leslie Thornton που η συνειδητοποίηση του ότι ο πατέρας και ο παππούς της συμμετείχαν στο Manhattan Project και την κατασκευή της ατομικής βόμβας έχει γράψει πάνω στο έργο της, ειδικά όσο μεγαλώνει.
Σήμερα Τρίτη 16 Δεκεμβρίου έχετε μια τελευταία ευκαιρία να δείτε την έκθεση από τις 5 μ.μ. ως τα μεσάνυχτα αλλά και να ακούσετε τις αναγνώσεις των Γεωργίας Διακού, Δήμητρας Ιωάννου, Μανώλη Δ. Λεμού που ξεκινούν στις 10 μ.μ. Την πρώτη μέρα της έκθεσης είχε προηγηθεί live σετ για τσέλο και ηλεκτρονικά από τη Βίκη Στείρη, καθώς και αναγνώσεις νέων κειμένων από τον Γιώργη Χρονά, τον Παναγιώτη Ευαγγελίδη, τον Jack McConville, τη Ραλλού Παναγιώτου και το Ε. Σκούρτη.
Φεύγοντας κατηφορίζω την Μαυρομιχάλη προς την Ακαδημίας παρατηρώ τους παλιούς και νέους "ενοίκους" του δρόμου, φοιτητικές ταβέρνες, χώρους τέχνης όπως το "3 137" που διοργάνωσε την έκθεση, μπαρ και apartments, αναπολώ άλλα που έχουν κλείσει, χαμογελώ που ένας νέος επιμελητής καταφέρνει για μια ακόμη φορά να προκαλέσει συναισθηματικές χαρτογραφήσεις της πόλης του χθες και του σήμερα που έχουν σημασία. Κι ας πρέπει να ξυπνήσεις.
INFO
Στην έκθεση everynight δεκατρείς διεθνείς καλλιτέχνες παρουσιάζουν έργα κινούμενης εικόνας εμπνευσμένα από όνειρα που έχουν βιώσει ή φανταστεί: Shaheen Ahmed, Ελένη Μπαγάκη, Shadi Habib Allah, Sky Hopinka, Κατερίνα Κομιανού, Simon Lässig, Μανώλης Δ. Λεμός, Bahar Noorizadeh, Valentin Noujaïm, Λουίζα Ντούρου, Lydia Ourahmane, Leslie Thornton και Ελένη Τωμαδάκη. Τα περισσότερα έργα είναι καινούρια και ανατέθηκαν ειδικά για το πρότζεκτ.
Τις δύο προηγούμενες εβδομάδες τα έργα είχαν ενταχθεί εμβόλιμα στο πρόγραμμα των κινηματογράφων Ατενέ, Διάνα, Μικρόκοσμος και Studio New Star Art Cinema, ανάμεσα στα τρέιλερ πριν από κάθε προβολή.
Μαυρομιχάλη 168, Εξάρχεια.
